เรียนรู้จริยธรรมวิจัย


หลักการพื้นฐานของจริยธรรมการวิจัย

หลักการเคารพบุคคล (Respect for person)

แสดงโดยการเคารพในศักดิ์ศรีของคนหรือกลุ่มชน
 -การขอคำยินยอมโดยบอกกล่าวและให้อิสระในการตัดสินใจเข้าร่วมโครงการวิจัย (Respect for free and informed consent)
 -การไม่รุกล้ำความเป็นส่วนตัว (Respect for privacy) เช่น ไม่รุกล้ำร่างกาย หรือไม่ถามเรื่องส่วนตัวโดยไม่จำเป็นต่อการวิจัย หรือไม่ขอคำยินยอม
 -การเก็บรักษาความลับผู้ป่วย/อาสาสมัคร (Respect for confidentiality)
 -การดูแลกลุ่มศึกษาที่เปราะบางอย่างเหมาะสมและดำเนินการด้วยความระมัดระวัง (Respect for vulnerable person) เช่น เด็กและผู้เยาว์ กลุ่มผู้ต้องขัง ผู้ป่วยวิกฤติ
 -ไม่มีส่วนลบหลู่ความเชื่อ ศาสนา ประเพณีและวัฒนธรรมใด ๆ ในโครงการวิจัย

หลักการให้คุณประโยชน์ (Beneficence)

แสดงโดยการปรับโครงการวิจัยให้เกิดประโยชน์สูงสุดและความเสี่ยงหรือภยันตรายน้อยที่สุด (Balancing risk and benefit: Minimizing risk, Maximizing benefit)
 -หลักการและเหตุผลที่ต้องทำวิจัย การออกแบบวิจัย ได้มาซึ่งคำตอบต่อคำถามการวิจัยได้อย่างถูกต้อง (Scientific merit)
 -ประโยชน์ที่ผู้ป่วยได้รับโดยตรงการรักษาหรือวิจัย ทั้งนี้ ไม่นับเงินตอบแทน รางวัล (remuneration) ที่ให้กับผู้ป่วย/อาสาสมัคร
 -ประโยชน์ที่ผู้ป่วยคนอื่น ๆ จะได้รับจากผลการศึกษา
 -ประโยชน์ที่วงการวิทยาศาสตร์ได้รับ
 -ประโยชน์เหนือว่าภยันตรายที่เกิดขึ้นต่อตัวผู้ป่วย/อาสาสมัคร และชุมชน
 -ผลเสียทางกาย (Physical harm) เช่น เจ็บเล็กน้อยจากเข็มฉีดยา อันตรายจากผลข้างเคียงของยา การบาดเจ็บจากการผ่าตัด 
 ความไม่สะดวกสบาย (discomfort) จากการต้องลืมตาโดยไม่กระพริบนาน 10 นาที เป็นต้น
 -ผลเสียทางใจ (Psychological harm) ได้แก่
 ความเครียด อารมณ์เปลี่ยนแปลง เกิดภาพหลอน ฯลฯ ซึ่งเป็นผลของยา 
 ความอับอาย เช่น การถามผู้ป่วย/อาสาสมัครเกี่ยวกับเพศสัมพันธ์ การใช้สารเสพติด
 การวิจัยที่ทำให้ผู้ป่วยทราบว่าเป็นโรคร้ายแรง โรคทางพันธุกรรมที่ถ่ายทอดถึงบุตรหลาน เป็นต้น
 -ผลเสียต่อฐานะทางการเงินและสถานะทางสังคมของผู้ป่วย/อาสาสมัคร (Social and Economic harms) เช่น การเข้าร่วมโครงการวิจัยทำให้ต้องเสียเงินเพิ่มขึ้นมากเกินจำเป็น เสียเวลาโดยไม่มีค่าชดเชย เป็นต้น
 -ผลเสียต่อสถานะสังคม, การจ้างงาน ของผู้ป่วย/อาสาสมัคร, การรับโทษทางกฎหมาย การสูญเสียสิทธิด้านประกันชีวิต ฯลฯ
 -ผลการวิจัยไม่ทำลายความเชื่อ ประเพณีและวัฒนธรรมท้องถิ่น

หลักความยุติธรรม (Justice) 
 -ไม่แบ่งแยกกลุ่มตัวอย่างตามเพศ ฐานะ เชื้อชาติ สีผิว เพื่อให้การกระจายประโยชน์และความเสี่ยงเป็นไปอย่างเที่ยงธรรม (Distributive justice)
 -การให้ยารักษาฟรีแก่กลุ่มตัวอย่างต่อไปอีกระยะหนึ่งหลังเสร็จสิ้นการวิจัยไปแล้ว
 -กระบวนการพิจารณาเชิงจริยธรรมที่มีมาตรฐานและโปร่งใส เช่น การแสดงผลประโยชน์ขัดกัน (conflict of interest) ขั้นตอนการพิจารณาที่เที่ยงธรรม

การวิจัยประเภทใดบ้างที่ต้องขอความเห็นชอบจากคณะกรรมการจริยธรรมการวิจัย
การวิจัยใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับคน ไม่ว่าจะเป็นบุคคลที่มีชีวิตหรือเสียชีวิตแล้ว ต้องขอความเห็นชอบจากคณะกรรมการฯ ไม่ว่าจะเป็น
 -การเก็บตัวอย่างจากคนเพื่อการวิจัย แม้จะเป็นสิ่งขับถ่าย เช่น อุจจาระ ปัสสาวะ เส้นผม
 -การวิจัยโดยใช้แบบสอบถาม
 -การวิจัยในผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุ ผู้เสียชีวิตที่อุทิศร่างกาย
 -การวิจัยโดยอาศัยข้อมูลจากเวชระเบียน

โครงการใดบ้างที่ไม่ต้องขอรับความเห็นชอบจากคณะกรรมการจริยธรรมการวิจัย 
การกระทำใด ๆ ที่ไม่ใช่การวิจัย ไม่ต้องขอรับการพิจารณาจากคณะกรรมการ เช่น
 -การเรียนการสอน เช่น การให้นักศึกษาเจาะเลือดกันเองเพื่อดูลักษณะเม็ดเลือด
 -การประเมินการทำงานของลูกจ้างหรือบุคลากร หรือองค์กร การประกันคุณภาพที่อยู่กายใต้กรอบการศึกษาตามปกติ
 -การวิจัยข้อมูลที่เป็นข้อมูลที่ให้บริการแก่ประชาชน หรือข่าวสารที่เผยแพร่ต่อสาธารณชน หรือการกระทำที่ต้องการเปิดเผยต่อสาธารณชน
 -หากมีข้อสงสัยว่าจำเป็นต้องขอหรือไม่ ควรปรึกษาคณะกรรมการฯ

จำนวนผู้อ่าน : 875

วันที่บันทึก : 5 มกราคม 2559